Ontstaan Veteranenvlag
Op deze pagina vertellen we je alles over het ontstaan veteranenvlag; van het proces, dat niet zonder slag of stoot ging, tot hoe de vlag in samenwerking met Veteranenshop officieel erkend werd en uitgroeide tot een landelijk symbool.
Edo van den Berg
Het begon allemaal in 2005. Veteraan Edo van den Berg ervoer een gemis van uniformiteit rondom de viering van de Nationale Veteranendag. Van den Berg zag hoe veel dorpsgenoten de Nederlandse, de Friese, of zelfs helemaal geen vlag uithingen. Daarom besloot hij om zijn eigen vlag te ontwerpen, die inmiddels bekendstaat als dé Veteranenvlag©.
Edo van den Berg vertelt: “2005 was het jaar waarin ik samen met een aantal andere veteranen therapie volgde tegen, onder andere, PTSS. Het werd ons ten strengste afgeraden om naar Den Haag af te reizen tijdens de Nationale Veteranendag omdat dit de slagingskans van onze therapie in gevaar zou kunnen brengen. Ik wilde met een signaal kunnen laten zien dat er iets bijzonders aan de hand was, en niet alleen in Den Haag. De gebruikelijke Nederlandse vlag wordt door sommige dorpsbewoners wel uitgehangen op 4 en 5 mei en tijdens de Nationale Veteranendag, maar ik wilde een aparte vlag voor veteranen ontwerpen waardoor mensen ook vragen zouden gaan stellen.”
Het verboden ontwerp
Dit versterkte de noodzaak om zelf aan de slag te gaan en een eigen ontwerp te bedenken. In de beginfase van het proces stuitte de initiator op enkele problemen. Zo was bijvoorbeeld in de eerste opzet het gebruik van de Nederlandse driekleur met het veteranenlogo afgebeeld. Dit werd afgekeurd omdat het direct bewerken van de Nederlandse vlag verboden is. Edo: “Het werd daardoor een stuk ingewikkelder om iets te ontwerpen waarin de Nederlandse identiteit wel herkenbaar zou zijn, want dat wilde ik graag.“
In de therapieruimte stond een computer waarop Van den Berg de eerste ontwerpen maakte. Edo; “Feitelijk ben ik op die computer maar wat gaan aanklooien met het combineren van verschillende kleuren en vlaggen. Deze ontwerpen waren vooral gebaseerd op mijn eigen ervaringen als Dutchbat III-militair, en bevatten naast de Nederlandse driekleur alleen lichtblauw als toevoeging. In de therapiegroep zaten echter ook veteranen die in Afghanistan, Libanon, en zelfs nog in Nieuw-Guinea hadden gediend. Één van hen zag waarmee ik bezig was en vroeg zich af of de vlag niet symbool zou moeten staan voor álle Nederlandse veteranen, en niet alleen voor diegenen die naar Bosnië waren afgereisd.”
Edo kon zich hier wel in vinden, het moest immers een vlag worden die stond voor álle Nederlandse veteranen. De vraag wierp zich op welke kleuren en symbolen gebruikt konden worden om dit te bereiken. “Ik zocht naar een manier waarop ik, zonder de wet te overtreden, tóch de Nederlandse driekleur erin kon verwerken. Het idee werd geboren om de driekleur diagonaal te plaatsen, wat volgens de Nederlandse wetgeving wel is toegestaan.” Van den Berg vervolgt: ‘Ik heb toen gewoon wat witte lakens gepakt en ben met kleurstiften aan de gang gegaan. Zo ben ik al spelenderwijs tot het huidige ontwerp gekomen.”
Definitief ontwerp
Dan breekt het onvermijdelijke moment aan: het definitieve ontwerp wordt verstuurd naar een vlaggenproducent en Van den Berg plaatst een bestelling voor de eerste tien exemplaren bij wijze van proef.
Edo: “Het was de vraag of de investering zich wel zou terugverdienen. In die tijd zat ik nog in therapie en ik moest rondkomen van een WIA-uitkering. Die eerste bestelling kostte 500 euro maar tijdens het ontwerpproces en wanneer ik vertelde waarmee ik bezig was, kreeg ik veel complimenten van andere veteranen over het initiatief. Ik had inmiddels van meerdere veteranen de toezegging gekregen dat die er hoe dan ook één wilden afnemen. Zonder die toezeggingen was het plan waarschijnlijk nooit van de grond gekomen. Dan had ik mij beperkt tot het laten maken van één vlag, alleen voor mijzelf.”
Niet veel later wordt er een doos bezorgd, afkomstig van de Dokkumer Vlaggen Centrale. Edo: “Dat moment was supergaaf. Ik opende de doos en scheurde de plastic verpakking meteen los. Voor het eerst had ik de definitieve vlag in mijn handen, dat was wel echt een wow-moment! Dan zie je namelijk pas echt of de gekozen kleuren er ook in het eindresultaat goed uitspringen. Die kleuren heb je eerder alleen maar op je computerschermpje of op een stuk stof dat ik met viltstift had ingekleurd, zien staan.
Het gaf ook wat extra’s dat ik nooit de intentie heb gehad om er een product van te maken wat verder zou uitgroeien als nationaal symbool,” vervolgt van den Berg, “het ging mij er eigenlijk alleen maar om dat ik op die ene Veteranendag een vlag kon ophangen.”
Groeiende belangstelling
Het succes van de veteranenvlag kwam niet vanzelf. Uiteindelijk kregen steeds meer veteranen weet van het bestaan van de vlag en nam de belangstelling ervoor toe. Edo van den Berg herinnert zich die eerste periode nog goed: “De eerste zes vlaggen was ik zo kwijt. Daarna heb ik nog een tijdje lopen leuren met vier vlaggen waarvan er een nog een tijdje in de kast is blijven liggen. Op een dag meldde zich een veteraan bij me, die vroeg of ik nog een vlag had. Hij kende een medewerker van de Stichting Veteraan en Thuisfront, die het symbool landelijk wilde introduceren. Het sprak hem aan dat de vlag enerzijds universeel is maar dat toch iedere veteraan er zijn of haar eigen missie(s) in kan herkennen.”
“Door meer ruchtbaarheid aan het bestaan te gaan geven en de vlag op grotere schaal te verkopen, zouden alle veteranen de vlag kunnen uithangen. De Stichting Veteraan en Thuisfront nam de productie en distributie daarom over. Ook werd de vlag niet langer uitsluitend aan veteranen aangeboden, maar aan elke burger en organisatie die zijn of haar betrokkenheid en waardering wilde tonen”, aldus van den Berg.
Ondanks de groeiende populariteit bleek op een gegeven moment dat de schaal waarop de vlag geproduceerd en verkocht moest worden, de middelen van een stichting te boven ging. De angst ontstond dat de vlag door gebrek aan financiële middelen van het toneel zou verdwijnen. Er was behoefte aan een professionele partner die niet alleen de distributie kon stroomlijnen, maar ook bereid was om het inkooprisico op zich te nemen.
Vanuit de bestaande samenwerking tussen de Stichting Veteraan en Thuisfront en Veteranenshop werd het idee geboren om de vlag daar volledig onder te brengen. In de jaren die volgden, speelden sleutelfiguren een cruciale rol in het verkrijgen van
maatschappelijk draagvlak. Een van die sleutelfiguren is Soraya van Weereld die zich in deze periode onvermoeibaar heeft ingezet voor de officiële erkenning van de vlag. Haar inspanningen vormden een belangrijke brug naar de formele instanties.
Officiële erkenning
Ondanks de beperkingen van het coronajaar 2020, breekt er een memorabel moment aan. Voor het eerst wordt de veteranenvlag gehesen op het Malieveld in Den Haag. Hoewel het een officieuze ceremonie is, is de impact enorm. Edo van den Berg omschrijft het als een echt “kippenvelmoment”. “Het symbool dat in 2005 aan de keukentafel begon, wappert nu op de belangrijkste plek voor veteranen in Nederland.“
De belangstelling na het Malieveld-moment brengt echter ook een uitdaging met zich mee: de organisatie achter de veteranenvlag is op dat moment nog kwetsbaar. Om het voortbestaan te garanderen, benadert het Nederlands Veteraneninstituut veteraan Hans Nagtegaal.
Hoewel Veteranenshop al verantwoordelijk was voor de inkoop en de logistiek, zorgt de overname door Hans voor de noodzakelijke financiële fundering om de basis gezond te maken. Onder zijn leiding wordt de transformatie van een kwetsbaar initiatief naar een stabiele organisatie voltooid. Hans stelt de middelen beschikbaar en prioriteert de bewaking van het officiële ontwerp, waarmee hij het fundament legt voor wat volgt.
In 2021 bereikt de veteranenvlag een mijlpaal waar Edo nooit van had durven dromen. Het dundoek wordt officieel door aangeboden aan de toenmalig minister van Defensie Ank Bijleveld en aan toenmalig voorzitter VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) en burgemeester van Den Haag Jan van Zanen. Dit markeert het begin van de landelijke erkenning op het allerhoogste niveau.
Sindsdien is de vlag niet meer weg te denken bij evenementen waar veteranen bij betrokken zijn.
2021 | De Officiële Bekrachtiging
Op het Lange Voorhout in Den Haag bekrachtigt Jan van Zanen, burgemeester van Den Haag en voorzitter van de VNG, de officiële status van de Veteranenvlag. Een mijlpaal in de erkenning voor veteranen.
2021 | Overhandiging aan de VNG
Een cruciaal moment bij de Hofvijver: de overhandiging van de Veteranenvlag aan Jan van Zanen. In zijn rol als burgemeester van Den Haag en voorzitter van de VNG opende hij de weg naar landelijke acceptatie door alle gemeenten.
2021 | Landelijke Erkenning
Groepsfoto bij de Hofvijver met de Veteranenvlag. v.l.n.r. Soraya van Weereld, Jan van Zanen (burgemeester van Den Haag en voorzitter VNG), Wilfried van der Valk (Ceremoniemeester) en Edo van den Berg.
2021 | Erkenning door Defensie
Een krachtig gebaar van steun: minister van Defensie Ank Bijleveld ontvangt de Veteranenvlag voor de ingang van het ministerie in Den Haag. Deze ontmoeting onderstreepte de brede politieke en militaire waardering voor het initiatief van Edo van den Berg.
2021 | Een Persoonlijke Dialoog
Een waardevol onderonsje: Soraya van Weereld, Hans Nagtegaal en Edo van den Berg in gesprek met minister Ank Bijleveld. Tijdens dit informele moment was er ruimte om dieper in te gaan op de betekenis van de Veteranenvlag voor de veteranengemeenschap.
2021 | Ceremonie Malieveld
Het plechtige moment op het Malieveld, vlak voordat de Veteranenvlag voor het eerst wordt gehesen ter ere van de Nederlandse Veteranendag. Met de gevouwen vlag in de hand staat Edo van den Berg klaar voor dit officiële eerbetoon.
2021 | Een Vlag voor Alle Veteranen
De Veteranenvlag wappert trots op het Malieveld. Na de officiële bekrachtiging door de burgemeester en de overhandiging aan de minister, is dit het moment waarop de vlag zijn definitieve plek krijgt als nationaal symbool van waardering tijdens de Nederlandse Veteranendag.
Heden | Symbool van Waardering
Sinds de officiële erkenning is de Veteranenvlag een onmisbaar symbool geworden tijdens de Nederlandse Veteranendag. Het is hét moment voor veteranen en burgers om samen te komen en erkenning te tonen voor de inzet en offers van onze veteranen.
Een nieuwe koers met kracht en visie
Met een gezond fundament en de officiële erkenning op zak, brak in mei 2022 een nieuwe fase aan. Waar de veteranenvlag voorheen vooral binnen de militaire wereld en de overheid bekend was, werd met de aanstelling van Ida Geelen de blik naar buiten gericht.
Het fundament van Hans werd gecombineerd met haar slagvaardige strategie, om de vlag uit de beslotenheid van de veteranengemeenschap te halen en te introduceren bij het grote publiek. De oorspronkelijke intentie van Edo – erkenning, waardering en verbinding – blijft hierbij centraal staan.
Op 1 november 2025 nam Ida officieel het commando over als eigenaresse van Veteranenshop. Deze stap markeert geen koerswijziging, maar juist een bekrachtiging van haar visie. Als nieuwe bewaker van het symbool zet zij de missie met kracht voort: de vlag als een vanzelfsprekend teken van respect en dankbaarheid in elke straat van Nederland.
De Veteranenvlag is en blijft een krachtig, verbindend eerbetoon aan alle Nederlandse veteranen. Veteranenshop blijft onder Ida’s leiding het platform dat deze erkenning zichtbaar maakt en bewaakt met diep respect voor het ontwerp, de missie en de mensen erachter.
De Veteranenvlag heeft zijn plek veroverd en de toekomst staat als een bunker.
